Zal ik ooit genoeg goed genoeg zijn

Karyl McBride
272 pagina’s
ISBN 9789020216288
Uitgeverij AnkhHermes

Regelmatig kom ik vrouwen tegen die worstelen met een diep en vaak moeilijk te benoemen gevoel van tekortschieten. Een gevoel dat niet zozeer voortkomt uit wat zij doen, maar uit wat zij hebben gemist. Zal ik ooit genoeg goed genoeg zijn van Karyl McBride raakt precies aan die laag en doet dat op een manier die zowel confronterend als helend kan zijn.

McBride, zelf therapeut en ervaringsdeskundige, richt zich in dit boek op de impact van een narcistische moeder op haar dochter. Wat zij daarbij helder maakt, is dat het niet alleen gaat om zichtbare afwijzing of kritiek, maar juist ook om het ontbreken van emotionele afstemming. Het kind leert zich aanpassen, presteren of verdwijnen, maar leert niet wat het betekent om onvoorwaardelijk gezien te worden.

Het boek is opgebouwd in drie delen: herkennen, begrijpen en herstellen. In het eerste deel helpt McBride om patronen zichtbaar te maken. In het tweede deel wordt duidelijk hoe deze patronen zich in het volwassen leven voortzetten, vaak in de vorm van perfectionisme, zelftwijfel of relationele kwetsbaarheid. Het derde deel richt zich op herstel, waarbij rouw een centrale plaats krijgt. Niet alleen rouw om wat er gebeurd is, maar ook om wat er nooit geweest is.

De kracht van dit boek zit wat mij betreft in de herkenning die het oproept. Veel vrouwen ervaren voor het eerst woorden voor iets wat zij al lange tijd voelen, maar niet goed konden plaatsen. Tegelijk biedt McBride een duidelijke richting: niet door de moeder te veranderen, maar door de relatie met zichzelf te herstellen.

Wat opvalt, is dat het boek soms vrij stellig is in het gebruik van de term ‘narcistische moeder’. In de klinische praktijk is deze term complexer en vraagt deze om zorgvuldige diagnostiek en nuance. Toch doet dit weinig af aan de waarde van het boek als het wordt gelezen als een beschrijving van patronen en dynamieken, in plaats van als een strikt diagnostisch kader.

De kracht van dit boek zit hem wat mij betreft in het zichtbaar maken van een vaak onzichtbare dynamiek. Het laat zien hoe diep de invloed van een ouder kan doorwerken, en hoe herstel niet begint bij begrijpen alleen, maar bij het toelaten van gevoelens die lang geen ruimte hebben gekregen.

Voor vrouwen die zich herkennen in het gevoel nooit helemaal goed genoeg te zijn, kan dit boek een belangrijke eerste stap zijn. Niet omdat het alles oplost, maar omdat het iets opent wat eerder verborgen bleef.